Tin Tức Nóng Hổi
0
Phiên Bản Không Quảng Cáo. Nâng cấp trải nghiệm Investing.com của bạn. Giảm tới 40% Thêm thông tin chi tiết

Khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu: Nhìn từ trò chơi mua bia

Tin Kinh tế23/10/2021 08:16
Đã lưu. Xem Mục Đã Lưu.
Bài báo này đã được lưu trong Mục Đã Lưu của bạn
 
Khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu: Nhìn từ trò chơi mua bia

Vietstock - Khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu: Nhìn từ trò chơi mua bia

Mỗi khi nhắc đến khủng hoảng chuỗi cung ứng đang diễn ra trên toàn cầu, người ta thường nhắc đến các bến cảng đang nghẽn tàu, xe tải chở hàng không có tài xế, các nhà máy đóng cửa vì thiếu điện, thiếu chip… Nhưng còn một điểm nghẽn rất quan trọng ít ai để ý: tâm lý đặt hàng hoảng loạn của người điều hành doanh nghiệp.

Học viên năm thứ nhất các chương trình cao học quản trị kinh doanh (MBA) của trường Sloan School of Management thường được làm một bài tập gọi là “Trò chơi mua bia”, một dạng mô hình hóa quan hệ cung cầu giữa nhà máy sản xuất bia, nhà phân phối, công ty bán sỉ và nhà bán lẻ.

Năm nay, đặt trước tình huống thiếu hụt nguồn cung vì nhiều lý do, các sinh viên đóng vai nhà bán lẻ vội vàng mua vào đến 10.000 thùng bia, gánh chịu chi phí trữ hàng đến 213.000 đô la Mỹ.

Chương trình giảng dạy MBA thường nhấn mạnh kỹ năng kiềm chế, tức chế ngự được tâm lý mua trong hoảng loạn mới hạn chế thua lỗ cho cá nhân và góp phần giảm bớt căng thẳng cung cầu trong thực tế. Nhưng học gì thì học, con người ta khi đứng trước viễn cảnh thiếu hàng đều đổ xô vào mua tích trữ hàng bằng mọi giá. Và đó chính là điểm yếu lớn nhất của chuỗi cung ứng hiện nay.

Đại dịch Covid-19 càng làm lộ rõ điểm yếu này trong tâm lý đám đông – chúng ta từng chứng kiến mọi người đổ xô mua từ giấy vệ sinh đến các thùng mì gói, từ khẩu trang đến thực phẩm bất kể chúng chỉ trữ được một thời gian. Tình trạng thiếu hụt hàng hóa là có, nhưng nếu không có các đợt hoảng hốt trữ hàng của dân chúng, cung cầu không đến nỗi mất cân đối như thời gian vừa qua.

Nghe phong phanh sẽ thiếu chip, các nhà sản xuất từ ô tô đến điện thoại di động, từ máy chơi game đến máy tính xách tay, ai nấy đều tranh nhau đặt hàng gấp mấy lần mức thường lệ – từ đó tình trạng thiếu hụt chip ngày càng trở nên trầm trọng. Một ví dụ khác là vaccine phòng ngừa Covid-19, các nước tranh nhau mua gấp mấy lần nhu cầu thực tế nên nay nhiều nước rơi vào tình trạng dư thừa vaccine, trong khi nhiều nước khác vẫn chưa có vaccine ngay cả cho đội ngũ nhân viên y tế tuyến đầu của mình.

Điều đáng ngạc nhiên, theo tường thuật của Bloomberg, ngay trước khi bắt đầu trò chơi mua bia, Giáo sư John Sterman đã dặn dò 125 học viên MBA: “Đại dịch bộc lộ các khiếm khuyết tiềm ẩn lâu nay trong các chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chúng ta cần nghĩ ra phương cách cải tiến chúng thì mới sẵn sàng cho các cú sốc tương lai, dù chúng là một đại dịch khác, bất ổn xã hội hay biến đổi khí hậu – hay gộp chung tất cả các vấn nạn này”. Thế mà ba giờ sau khi trò chơi kết thúc tất cả 15 nhóm học viên đều mua trữ hàng nhiều hơn cần thiết. Vì sao một nhóm người được chọn lọc lại có quyết định tệ hại như thế?

Chương trình giảng dạy MBA thường nhấn mạnh kỹ năng kiềm chế, tức chế ngự được tâm lý mua trong hoảng loạn mới hạn chế thua lỗ cho cá nhân và góp phần giảm bớt căng thẳng cung cầu trong thực tế. Nhưng học gì thì học, con người ta khi đứng trước viễn cảnh thiếu hàng đều đổ xô vào mua tích trữ hàng bằng mọi giá. Con người chính là mắt xích yếu nhất của chuỗi cung ứng hiện nay.

Thật ra ông Sterman đã tổ chức cho học viên chơi trò chơi mua bia này 40 năm nay và từng viết một số công trình nghiên cứu về kết quả.

Trò chơi mua bia được thiết kế để dạy cho học viên về hiệu ứng vòng xoáy lan tỏa (bullwhip effect), theo đó cầu sẽ bị phóng đại lên khi được truyền theo chuỗi ung ứng từ nhà bán lẻ lên hãng bán sỉ rồi lên nhà sản xuất do nhiều biến số làm cho đơn hàng cao hơn mức bán ra.

Chỉ cần một đơn hàng mua bia nhiều bất thường sẽ kích hoạt tâm lý hoảng loạn khi ai nấy tranh nhau đặt mua để có đủ hàng dự trữ, hiệu ứng vòng xoáy ngày càng lớn khi đi từ dưới lên các khâu trên của chuỗi cung ứng.

Trong thực tế hiện nay hiệu ứng “bullwhip” này đang diễn ra khắp nơi, như người Anh xếp hàng dài mua xăng, các hãng sản xuất xe tranh nhau mua chip để điều khiển nhiều bộ phận trong xe, phụ huynh chờ chực máy tính xách tay hay máy tính bảng yêu thích về là mua ngay… làm hàng hóa càng thêm khan hiếm. Ngay cả Elon Musk, chủ nhân hãng Tesla (NASDAQ:TSLA), phải than trên Twitter: “Sợ hết hàng làm mọi công ty đặt hàng quá mức – cũng như hết giấy vệ sinh nhưng nay trên quy mô cực lớn”.

Các chuỗi bán lẻ nói rõ ý định trữ hàng càng nhiều càng tốt vì họ kỳ vọng nhu cầu của người tiêu dùng sẽ tăng chứ không giảm trong tương lai gần. Phó chủ tịch Costco Richard Galanti nói họ đặt hàng nhiều và đặt sớm để chuẩn bị cho mùa mua sắm dịp lễ cuối năm rồi còn tự khen mình là quyết định đúng. Bloomberg phỏng vấn hàng loạt nhà bán lẻ như thế và ai nấy đều như những sinh viên mua bia, cứ đặt hàng để tránh rủi ro hàng không về kịp để bán.

Trước đây các nhà quản lý thuộc nằm lòng quy luật duy trì hàng tồn kho ở mức hợp lý, càng ít thì chi phí càng giảm. Nhưng nay họ bỏ qua bài học này, dẫn tới các nhà sản xuất phải tăng công suất gấp ba bốn lần mới đáp ứng nổi.

Những nhà quản trị dày dạn kinh nghiệm mà vẫn hoảng loạn mua hàng như thế, trách gì các sinh viên MBA còn non trẻ. Thế nên mới có chuyện con người là mắt xích yếu nhất của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nguyễn Vũ

Khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu: Nhìn từ trò chơi mua bia
 

Các Bài Báo Liên Quan

Thêm một Bình Luận

Hướng Dẫn Đăng Bình Luận


Chúng tôi khuyến khích các bạn đăng bình luận để kết giao với người sử dụng, chia sẻ quan điểm của bạn và đặt câu hỏi cho tác giả và những người khác. Tuy nhiên, để duy trì bài luận ở mức độ cao, chúng tôi đều phải đánh giá và yêu cầu, vì vậy xin vui lòng ghi nhớ những tiêu chí sau: 

  • Làm phong phú cuộc đàm luận
  • Đi vào trọng tâm và đúng hướng. Chỉ đăng những nội dung liên quan đến chủ đề đang được thảo luận.
  • Hãy tôn trọng. Kể cả những ý kiến tiêu cực cũng phải được viết trong khuôn khổ tích cực và ngoại giao.
  •  Sử dụng phong cách viết chuẩn. Bao gồm cả dấu chấm câu, chữ hoa và chữ thường.
  • LƯU Ý: Các tin rác và/hoặc thông điệp cùng đường dẫn quảng cáo trong bài bình luận sẽ bị xóa bỏ.
  • Tránh những công kích cá nhân, báng bổ hay vu khống trực tiếp đến tác giả hay một người sử dụng khác.
  • Chỉ cho phép các bình luận bằng Tiếng Việt.

Theo toàn quyền quyết định của Investing.com, thủ phạm gây ra thư rác hay có hành động lạm dụng sẽ bị xóa khỏi trang và bị cấm đăng nhập trong tương lai.

Viết suy nghĩ của bạn ở đây
 
Có chắc chắn bạn muốn xóa biểu đồ này không?
 
Đăng
Cũng đăng trên :
 
Thay thế biểu đồ đính kèm bằng một biểu đồ mới ?
1000
Bạn tạm thời không thể bình luận do đã có báo cáo tiêu cực từ người dùng. Nhân viên điều phối trang của chúng tôi sẽ xem xét trạng thái của bạn.
Vui lòng chờ một phút trước khi gửi lại lời bình.
Cám ơn lời bình của bạn. Vui lòng lưu ý rằng lời bình của bạn đang chờ các điều phối viên của chúng tôi phê duyệt.​ Do đó, sẽ mất một lúc sau lời bình mới được hiển thị trên trang web của chúng tôi.
 
Có chắc chắn bạn muốn xóa biểu đồ này không?
 
Đăng
 
Thay thế biểu đồ đính kèm bằng một biểu đồ mới ?
1000
Bạn tạm thời không thể bình luận do đã có báo cáo tiêu cực từ người dùng. Nhân viên điều phối trang của chúng tôi sẽ xem xét trạng thái của bạn.
Vui lòng chờ một phút trước khi gửi lại lời bình.
Thêm Biểu Đồ vào Bình Luận
Xác nhận tác vụ chặn

Bạn có chắc là bạn muốn chặn %USER_NAME% không?

Khi làm vậy, bạn và %USER_NAME% sẽ không thể xem bất cứ bài đăng nào của nhau trên Investing.com.

%USER_NAME% đã được thêm thành công vào Danh sách chặn

Vì bạn vừa mới hủy chặn người này, nên bạn phải đợi 48 tiếng thì mới có thể khôi phục lại trạng thái chặn.

Báo cáo bình luận này

Tôi cảm thấy bình luận này là:

Bình luận bị gắn cờ

Cám ơn!

Báo cáo của bạn đã được gửi tới người điều phối trang để xem xét
Miễn trừ Trách nhiệm: Công ty TNHH Fusion Media lưu ý người sử dụng rằng các dữ liệu trên trang web này không nhất thiết là theo thời gian thực hoặc chính xác. Tất cả các Hợp Đồng CFDs (cổ phiếu, chỉ số, hợp đồng tương lai) và giá cả Forex không được cung cấp bởi các sở giao dịch mà bởi các nhà tạo lập thị trường, và như vậy giá có thể không chính xác và khác với giá thực tế trên thị trường, nghĩa là giá cả chỉ mang tính biểu thị và không thích hợp cho các mục đích giao dịch. Vì vậy Công ty TNHH Fusion Media hoàn toàn không chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự thua lỗ kinh doanh nào có thể xảy ra khi bạn sử dụng dữ liệu này.
Công ty TNHH Fusion Media hoặc bất kỳ ai luên quan đến công ty TNHH Truyền thông Fusion sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ thất thoát hoặc tổn thất nào do việc tin cậy vào thông tin bao gồm dữ liệu, báo giá, biểu đồ và các tính hiệu mua/bán trên trang web này. Vui lòng lưu ý đến rủi ro và chi phí đi cùng với việc giao dịch các thị trường tài chính, là một trong những hình thức đầu tư rủi ro cao nhất có thể có.
Đăng ký với Google
hoặc
Đăng ký bằng Email