Mỹ cáo buộc Trung Quốc dùng công ty tư nhân tấn công mạng viễn thông toàn cầu
Investing.com - Liên minh châu Âu (EU) đang đối mặt với nguy cơ đứt gãy giao thương với Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố áp mức thuế 30% lên hàng hóa từ khối này, bắt đầu từ ngày 1/8. Động thái được công bố cuối tuần trước, chỉ vài ngày sau khi phái đoàn đàm phán hai bên ghi nhận những tiến triển tích cực trong đối thoại thương mại.
Tại cuộc họp với các bộ trưởng EU đầu tuần này, Cao ủy Thương mại Maros Sefcovic nhận định mức thuế trên có thể khiến hàng hóa châu Âu gần như không còn khả năng cạnh tranh tại thị trường Mỹ. "Về thực chất, đây là một hình thức cấm vận thương mại", ông nói.
Mỹ hiện là đối tác xuất khẩu lớn nhất của EU, chiếm khoảng 20% tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu của khối. Tuy nhiên, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với EU trong năm ngoái lên tới 235 tỷ USD, điều mà ông Trump nhiều lần bày tỏ không hài lòng, dù Mỹ vẫn duy trì thặng dư trong thương mại dịch vụ.
Theo ước tính của Ngân hàng Barclays, nếu các mức thuế mới được triển khai – bao gồm thuế áp lên hàng hóa EU trung bình 35%, cộng thêm phản ứng đáp trả từ Brussels ở mức 10% – tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro có thể bị giảm 0,7 điểm phần trăm. Con số này đủ để xóa nhòa mức tăng trưởng yếu ớt của EU và eurozone trong năm ngoái, lần lượt ở mức 0,8% và 0,7%.
Tại Đức, một trong những nền kinh tế lớn nhất EU, Viện Kinh tế IW ước tính các mức thuế từ 20% đến 50% có thể khiến nền kinh tế trị giá 4.300 tỷ euro thiệt hại hơn 200 tỷ euro trong vòng 3 năm tới. Thủ tướng Friedrich Merz cảnh báo các kế hoạch cắt giảm thuế và đầu tư hạ tầng sẽ buộc phải tạm hoãn nếu thuế quan của Mỹ có hiệu lực. “Thuế quan 30% ảnh hưởng đến toàn bộ lĩnh vực xuất khẩu của chúng ta, từ gốc rễ”, ông Merz nhấn mạnh.
Trong khi đó, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức, ông Volker Treier, lên tiếng kêu gọi EU nhanh chóng hành động để ngăn chặn “thảm họa thương mại xuyên Đại Tây Dương”. Ông cảnh báo nhiều doanh nghiệp Đức đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi căng thẳng thuế quan leo thang với Mỹ.
Tại cuộc họp cấp bộ trưởng ở Brussels ngày 14/7, EU vẫn đặt hy vọng vào việc có thể đạt được một thỏa thuận với Mỹ trước thời điểm 1/8. Ông Sefcovic cho rằng “cánh cửa đàm phán vẫn chưa khép lại”, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ thương mại trị giá 1.700 tỷ USD giữa hai bờ Đại Tây Dương.
Tuy nhiên, thái độ thay đổi thất thường của ông Trump khiến rủi ro vẫn hiện hữu. Một số thời điểm, ông ca ngợi EU là đối tác thân thiện, nhưng cũng từng cáo buộc khối này “được thành lập để gây tổn hại cho nước Mỹ”.
Theo các chuyên gia của Barclays, nếu thuế suất 30% được thực thi, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nhiều khả năng sẽ buộc phải cắt giảm lãi suất – hiện ở mức 2% – để hỗ trợ tăng trưởng. Dự báo cho thấy lãi suất có thể giảm về 1% vào tháng 3/2026, trong bối cảnh lạm phát dưới mục tiêu 2%.
Câu hỏi lớn hơn, theo giới phân tích, là làm thế nào để châu Âu có thể bù đắp phần kinh tế suy giảm nhằm duy trì các tham vọng lớn như chăm sóc dân số già và tăng chi ngân sách quốc phòng. Trong bối cảnh đó, EU đang tìm cách mở rộng thị trường và đã đạt một số thỏa thuận sơ bộ với các đối tác mới như Mercosur (gồm Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay và Bolivia). Tuy vậy, tiến trình hoàn tất các thỏa thuận này vẫn bị đánh giá là chậm.
Ông Varg Folkman – chuyên gia tại European Policy Centre – cho rằng EU thiếu các thị trường thay thế đủ lớn, trong khi nỗ lực cải cách nội bộ để tăng tính liên kết kinh tế vẫn giậm chân tại chỗ. “Chúng ta nói về thị trường vốn chung đã hơn một thập kỷ, nhưng gần như không có bước tiến nào rõ rệt”, ông nhận xét, chỉ ra rằng chính các quốc gia thành viên đã dựng nên rào cản để bảo vệ lợi ích riêng.
Dù chưa biết liệu thỏa thuận có thể đạt được với Mỹ hay không trong chưa đầy ba tuần còn lại, EU tuyên bố sẵn sàng thương lượng nhưng cũng đã chuẩn bị sẵn kịch bản trả đũa. Sau cuộc họp ngày 14/7, Ủy ban châu Âu đã công bố danh sách hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trị giá 72 tỷ euro (tương đương 84 tỷ USD) có thể bị áp thuế nếu đàm phán thất bại.