Chế độ thị trường mới: Tháng 8 đã hé lộ điều gì về thị trường toàn cầu

Tháng này khởi đầu với cú sốc từ số liệu thống kê việc làm. Bảng lương phi nông nghiệp của tháng 7 giảm 23,000 so với dự báo +80,000, và việc điều chỉnh số liệu của tháng 5 và tháng 6 đã làm “bốc hơi” thêm 103,000 việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ở mức 4.1%, nhưng chỉ vì tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 61.4%. 

Xác suất tăng lãi suất vào tháng 9 tại thời điểm đó đã giảm từ khoảng 58% xuống còn xấp xỉ 42%, lợi suất giảm, và vàng tăng vọt lên khoảng $4,348, ghi nhận tuần tăng mạnh nhất trong bảy tháng. Điều đó tạm thời thắp lên hy vọng về tâm lý tăng giá trên thị trường. 

Đà tăng ban đầu của vàng sau đó được củng cố bởi “Bessent put” – thông báo từ Bộ Tài chính Mỹ về khả năng mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài. Đó là bước ngoặt đối với Bitcoin khi đồng tiền này tăng hơn 20% chỉ trong một tuần, đồng thời đẩy giá vàng vượt lên trên đường trung bình động 200 ngày. Dù BTCUSD tăng mạnh, vàng vẫn đang có mức tăng trưởng vượt trội hơn tính từ đầu năm đến nay.

Kỳ vọng về lạm phát và lãi suất

Dữ liệu lạm phát tháng 7 cũng diễn biến tương tự như dữ liệu việc làm. CPI tháng 7 tăng 0.1% so với tháng trước và 3.4% so với cùng kỳ năm trước, đều đúng như dự báo. CPI lõi giảm xuống 2.5% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2021. Chỉ số giá sản xuất đi ngang ở mức 0.0%, thấp hơn mức kỳ vọng tăng 0.2%.

Trên lý thuyết, đây là một bối cảnh điển hình theo hướng ôn hòa: thị trường lao động hạ nhiệt và lạm phát cũng hạ nhiệt. Đúng như dự đoán, S&P 500 đã lập thêm một mức cao kỷ lục vào ngày 13 tháng 8.

Thế nhưng, tháng 8 khép lại với việc các nhà giao dịch định giá một đợt tăng lãi suất, chứ không phải cắt giảm, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm bước vào tháng 9 với giai đoạn suy yếu kéo dài tồi tệ nhất kể từ năm 2006. Mục đích cốt lõi của phần tổng kết này chính là làm rõ khoảng cách đó.

Trái phiếu kỳ hạn dài không còn “nghe” theo dữ liệu

Trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài dường như không phản ứng trước những tín hiệu có khả năng theo hướng ôn hòa xuất hiện trên thị trường. Sự lệch pha này tồn tại vì lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài không còn phản ánh động thái tiếp theo của Fed. Thứ đang được định giá là nguồn cung, thâm hụt và phần bù kỳ hạn — mức lợi suất tăng thêm mà nhà đầu tư yêu cầu đơn thuần vì nắm giữ trái phiếu dài hạn.

Phép tính đằng sau chuyện đó không hề phức tạp. Tổng nợ của chính phủ Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD trong tháng 8, gần gấp đôi mức ghi nhận một thập kỷ trước. Thâm hụt ngân sách tháng 7 lên tới 432.3 tỷ USD, mức thâm hụt trong một tháng lớn nhất kể từ tháng 3 năm 2021, qua đó gần như “khóa chặt” mức thâm hụt 2 nghìn tỷ USD cho năm tài khóa kết thúc vào ngày 30 tháng 9. Ngoài khoản vay mượn của chính phủ, lượng phát hành của doanh nghiệp trong tháng cũng lập kỷ lục, khoảng 215 tỷ USD, với một phần lớn trong số đó được huy động để tài trợ cho hạ tầng AI. Tất cả số trái phiếu đó đều cạnh tranh để thu hút cùng một nhóm nhà đầu tư.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm chạm 5.34% vào giữa tháng 8, mức cao nhất kể từ năm 2007 và chỉ cách khoảng 10 điểm cơ bản so với mức đỉnh trong 22 năm qua. Đáng chú ý hơn cả mức tăng vọt là sự dai dẳng của xu hướng này: tính đến ngày 31 tháng 8, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đã đóng cửa trên 5% trong 55 ngày giao dịch kể từ đầu năm, nhiều nhất kể từ năm 2006. Lợi suất bước vào tháng 9 ở mức 5.27%.

Cổ phiếu: hai lần lập kỷ lục, rồi chững lại

Cổ phiếu Mỹ trải qua tháng 8 gần như đi ngang ở mức định giá cao. S&P 500 lập kỷ lục ở mức 7,757.64 vào ngày 7 tháng 8 và một kỷ lục khác vào ngày 13 tháng 8, sau đó gặp phải đợt bán tháo ở nhóm trái phiếu kỳ hạn dài và để mất phần tăng điểm đã đạt được. Trong tuần từ ngày 17 đến 21 tháng 8, S&P 500 giảm 1.4%, Nasdaq giảm 2%, Dow giảm 0.8% và Russell 2000 giảm 1.6%. Trong năm phiên giao dịch đó, nhóm công nghệ thông tin giảm hơn 3%, trong khi Nvidia (NASDAQ:NVDA) khép lại tuần với chuỗi sáu phiên giảm liên tiếp, dài nhất kể từ năm 2022.

Kết quả tài khóa quý 2 của Nvidia công bố ngày 26 tháng 8 rất tích cực — doanh thu đạt 96.22 tỷ USD và EPS điều chỉnh đạt 2.22 USD — đồng thời khơi lại lực mua đối với nhóm AI trong một phiên giao dịch. Sau đó, PCE và Jackson Hole lại đưa yếu tố kỳ hạn dài trở thành động lực chi phối thị trường. Tháng khép lại với S&P 500 ở quanh mức 7,712, Nasdaq ở mức 26,402, còn Dow gần như không thay đổi so với đầu tháng. Xét cả mức cao kỷ lục và đợt sụt giảm sau đó, tháng 8 gần như đi ngang.

Đằng sau mức chỉ số gần như không đổi là sự luân chuyển dòng tiền, và dòng tiền liên tục rời khỏi nhóm công nghệ đã tăng quá mạnh để chuyển sang các tài sản hưởng lợi từ áp lực tài khóa. Trong những tuần lợi suất chịu áp lực, nhóm cổ phiếu liên quan đến tiền điện tử dẫn đầu (Robinhood tăng 13.7% và Coinbase (NASDAQ:COIN) tăng 8.2% chỉ trong một phiên), tiếp đến là nhóm công ty khai thác vàng, diễn biến theo giá vàng (Freeport-McMoRan (NYSE:FCX) tăng 7.6%, Newmont tăng 3.1%), trong khi nhóm chăm sóc sức khỏe ghi nhận tuần tăng tốt nhất kể từ cuối tháng 6 nhờ dữ liệu giai đoạn cuối về bệnh u hắc tố của Moderna (NASDAQ:MRNA) và Merck (NYSE:MRK). Ở chiều ngược lại, Walmart có một trong những tuần tệ nhất kể từ 2022.

Luận điểm cốt lõi cho tháng 9 là: chỉ số hiện nhạy cảm với diễn biến của trái phiếu kỳ hạn 30 năm hơn là với lịch công bố kết quả kinh doanh. Nvidia (NASDAQ:NVDA) vượt dự báo, nhưng Nasdaq vẫn không giữ được giá mua.

Các động thái địa chính trị

Năng lượng vẫn là yếu tố thúc đẩy lạm phát trong suốt cả tháng, phần nào lý giải vì sao đường cong lợi suất không thể tăng dù dữ liệu yếu.

Đầu tháng 8, hy vọng về một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran liên quan đến Eo biển Hormuz dần tan biến khi truyền thông nhà nước Iran công bố dự thảo kế hoạch mang tính hạn chế, cấm tàu thuyền của Mỹ và Israel, với mức phạt lên tới 20% giá trị hàng hóa.

Trong bốn tuần, giá Brent đã tăng khoảng 10 USD, theo hướng khiến ngân hàng trung ương phải lo ngại.

Khả năng hạ nhiệt vẫn chưa có trong kịch bản, dù câu chuyện Mỹ – Iran tạm thời không còn là trọng tâm của thị trường.

Tin tức đáng chú ý trong tháng 9

Thứ Sáu, ngày 4 tháng 9: Bảng lương phi nông nghiệp tháng 8 — dữ liệu việc làm cuối cùng trước cuộc họp FOMC. Đồng thuận ở mức tăng 58,000, thất nghiệp 4.1%.

Thứ Ba, ngày 9 tháng 9: Bộ Tài chính bắt đầu chương trình mua lại quy mô lớn hơn ở kỳ hạn dài.

Thứ Sáu, ngày 11 tháng 9: Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 — số liệu lạm phát cuối cùng trước khi ra quyết định.

15–16 tháng 9: FOMC. Kịch bản cơ sở hiện là tăng một phần tư điểm, với xác suất khoảng 70%.

Giờ hãy cùng phân tích một số cơ hội quan trọng trong giai đoạn sắp tới, bắt đầu với vàng.

XAUUSD

Vàng vẫn chịu áp lực sau phát biểu mang tính “diều hâu” của Chủ tịch Fed tại hội nghị Jackson Hole. Vị trí của giá nằm dưới đường trung bình động 200 ngày và vẫn chịu áp lực trong diễn biến đầu tháng 9. Đường kháng cự dài hạn này có thể khiến XAUUSD đi ngang trong biên độ 4300 - 4600 trong thời gian tới trước khi có bất cứ dấu hiệu bứt phá nào.

Dù khả năng hồi phục tăng giá là có, nhưng xu hướng chung tiếp diễn dường như khó xảy ra, khi lập trường “diều hâu” đang chi phối thị trường, còn lợi suất trái phiếu dài hạn đang neo ở các đỉnh mới.

XNGUSD

XNGUSD đang đi ngang trong một biên độ cực hẹp, chạm mức biến động thấp nhất trong lịch sử khi ATR(14) theo ngày quay lại vùng đáy của năm 2024. Thị trường năng lượng vận hành theo tính chu kỳ, và khi dầu thô chiếm tâm điểm vì căng thẳng tại Eo biển Hormuz, khí đốt tự nhiên lại âm thầm tích lũy — một động lực có thể nhanh chóng đảo chiều cục diện.

Các lệnh giao dịch của khối thương mại trong các báo cáo COT vừa lập mức cao mới, là tín hiệu cho thấy một chu kỳ tăng giá mới có thể bắt đầu. Các yếu tố thuận lợi theo mùa đang hội tụ, khi theo thông lệ, cuối tháng 8 thường kích hoạt lực mua mạnh đối với NatGas.

Nếu nhịp tăng hiện tại tiếp diễn, giá có thể leo thang hướng đến $3.0–3.5.