Sự Chuyển dịch Cấu trúc của Thị trường Tài sản Kỹ thuật số trong Bối cảnh Địa chính trị Cực đoan

Bitcoin từ lâu đã được coi là một loại tài sản rất rủi ro, và những biến động liên quan tới Bitcoin thường rất mạnh, và trong các giai đoạn cực đoan của thị trường nói chung, dẫn đến dòng vốn tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro, cũng đúng với Bitcoin trong các giai đoạn trước, điển hình như giai đoạn chiến tranh Nga - Ukraina hay thuế quan đối ứng. Tuy nhiên, trong căng thẳng địa chính trị gần đây giữa Mỹ, Israel với Iran, giá Bitcoin vận động khác hẳn với các lần trước, thậm chí còn tăng giá. Liệu đây có phải là sự thay đổi mang tính cấu trúc của Bitcoin đến từ việc lực lượng nắm giữ đã thay đổi, dẫn đến hành vi cũng thay đổi theo, hay chỉ là tác động ngắn hạn nhất thời khi giá Bitcoin đã bị sụt giảm mạnh thời gian trước đó và đang trong giai đoạn tích lũy lại nên không bị sụt giảm nữa?

Đầu tiên, chúng ta sẽ điểm lại vận động giá của Bitcoin qua các cú sốc địa chính trị, kinh tế gần nhất.

Bitcoin phản ứng ngược lại với định nghĩa tài sản rủi ro khi thực tế sau 3 tuần chiến sự xảy ra, giá thậm chí còn tăng từ 66.000 lên mức trên 75.000 và theo ghi nhận của dòng tiền ETF Bitcoin giao ngay, từ ngày 2.3 tới ngày 19.3 đã chứng kiến dòng tiền hút ròng lên tới gần 1,5 tỷ USD. Ngược lại, vàng (XAUUSD), S&P 500 (US500) hay Nasdaq 100 (USTEC) có chuỗi giảm khá mạnh kể từ khi chiến tranh bùng nổ và có sự phục hồi mạnh sau khi có tin đàm phán. Vậy điều gì đã giúp Bitcoin có những diễn biến giá khá khác so với các tài sản được cho là rủi ro trong thời gian vừa qua.

Cấu trúc sở hữu của Bitcoin đã thay đổi như thế nào dẫn đến hành động của thị trường lần này khác và liệu có làm thay đổi cách nhìn nhận của thị trường về Bitcoin hay không?

Sự gia tăng mạnh mẽ của các định chế ETF và nhà đầu tư nắm giữ dài hạn giúp hành động của thị trường đã thay đổi.

Từ cuối 2023 đến thời điểm hiện tại (4/2026) cho thấy lực lượng nắm giữ bitcoin đã thay đổi đáng kể khi ETF giao ngay, các công ty đầu tư (corporate treasury) gia tăng tổng cộng 16% trong khi nhà đầu tư nắm giữ dài hạn (LTH)  gia tăng 10%, đẩy nhóm nhà đầu tư cá nhân nắm từ mức 40% còn 17%, nhà đầu tư ngắn hạn (STH) sở hữu từ 11% giờ chỉ còn 4% - đây là lực lượng sẵn sàng mua bán nhất bên cạnh các ETF. Các công ty đầu tư hay LTH thường chuyển sang lưu trữ trên ví lạnh khiến nguồn cung có tính thanh khoản cao trên thị trường giảm mạnh,  hiện tại chỉ còn khoảng 14,7%, thậm chí con số này nếu trừ khoản các ETF đưa đi lưu ký thì chỉ còn khoảng hơn 10%.

Sự thay đổi cơ cấu sở hữu Bitcoin

Ngoài ra, một số công ty đầu tư (corporate treasury) lựa chọn Bitcoin là loại tài sản nắm giữ chính như Strategy, Metaplanet… Ngoài ra, Tether cũng nắm giữ Bitcoin để làm tài sản dự trữ cho việc phát hành tài sản mã hóa hay USDT, giúp cho Bitcoin giữ được các mức hỗ trợ tốt hơn.

Các công ty này còn liên tục mua vào khi giá giảm, giúp giá Bitcoin được hỗ trợ khá nhiều so với trước đây. Cụ thể, Strategy đã mua thêm 22.337 BTC với giá trị 1.57 tỷ USD vào giữa tháng 3, nâng tổng số lượng nắm giữ lên trên 761.000 BTC – chiếm khoảng 3.8% tổng cung lưu hành. Mức giá mua trung bình của Strategy hiện nằm quanh ngưỡng 75.000 USD, biến con số này trở thành một "ngưỡng hỗ trợ cấu trúc" (structural floor) cực kỳ quan trọng cho toàn bộ thị trường. Các công ty khác như Metaplanet của Nhật Bản cũng huy động 255 triệu USD để gia tăng dự trữ Bitcoin, phản ánh một xu hướng toàn cầu trong việc chuyển dịch sang các tài sản kỹ thuật số để bảo vệ giá trị trước sự mất giá của đồng nội tệ. Những động thái này cho thấy niềm tin của các "cá voi" doanh nghiệp vào tương lai dài hạn của Bitcoin, bất kể những biến động ngắn hạn do chiến tranh gây ra. Các tổ chức tiếp tục gia tăng nắm giữ bitcoin

Sự thay đổi này cho thấy hành vi của cá nhân nhỏ lẻ không còn ảnh hưởng nhiều tới giá của Bitcoin mà sẽ phụ thuộc vào các tổ chức nhiều hơn, đồng thời niềm tin về dài hạn của các nhà đầu tư cá nhân cũng thay đổi đáng kể khi lượng người chuyển sang nắm giữ dài hạn ngày một tăng.

Luật lệ rõ ràng hơn bảo vệ nhà đầu tư.

Bước vào năm 2026, khung pháp lý tài sản số Mỹ đã có bước chuyển mình về cấu trúc sau nhiều năm "regulation by enforcement." SEC và CFTC cùng ban hành Token Taxonomy tháng 3/2026, xác nhận Bitcoin là digital commodity thuộc quyền quản lý của CFTC, chính thức hóa điều mà thị trường từng giả định nhưng chưa bao giờ có cơ sở pháp lý vững chắc.

Tuy nhiên, khung hoàn chỉnh vẫn còn dang dở. CLARITY Act qua Hạ viện với 294-134 phiếu nhưng đang bị kẹt tại Senate, mắc kẹt trong tranh cãi về việc người phát hành stablecoin có được trả yield cho người nắm giữ hay không, trận địa lợi ích trực tiếp giữa ngân hàng truyền thống và crypto firms.

Dù vậy, môi trường thực tế đã thay đổi đáng kể. SEC rút lại SAB (HM:SAB) 121,  rào cản từng ngăn ngân hàng làm lưu ký tài sản số,  và thay bằng SAB 122, mở đường cho các định chế tài chính lớn chính thức bước vào lưu ký tài sản số, kéo theo làn sóng chấp nhận của các tổ chức mà ta thấy qua 2,8 triệu BTC trong ETF.

Dữ liệu Onchain cho thấy giá đang ở vùng hấp dẫn cũng khiến cho phản ánh với tin tức khác so với giai đoạn trước

Tỷ lệ nguồn cung đang có lợi nhuận giảm về mức 50–60%. Trong quá khứ, khi tỷ lệ này sụt giảm về vùng khoảng 50%, thường cho thấy đây sẽ là vùng đáy ngắn hạn của thị trường. Nhất là khi giá Bitcoin đã giảm gần 50% một mạch từ 124.000 về còn 63.000 vào cuối tháng 2.

MVRV Z-Score cũng cho thấy Bitcoin đang tiến tới vùng undervalue mạnh và đến gần vùng báo hiệu đáy.

Kết luận:

Yếu tố thay đổi về người nắm giữ khiến cho lượng giao dịch trên sàn ngày càng sụt giảm với động lực nắm giữ dài hạn và chuyển về các ví lạnh, đồng thời các công ty thuần về đầu tư bitcoin ngày càng lớn tiếp tục là lực lượng neo giữ giá giúp giá sụt giảm ít hơn trong các giai đoạn biến động mạnh của thị trường, đồng thời dữ liệu Onchain cho thấy vùng giá hiện tại đang ở mức hấp dẫn cho hoạt động tích luỹ dài hạn và các cá mập cũng gia tăng tích luỹ vùng giá quanh 60.000 khiến cho giá có thể khó giảm sâu hơn nữa trong thời gian tới.

Về tính chất rủi ro của Bitcoin dường như không có quá nhiều thay đổi, mặc dù tổ chức hay người nắm giữ dài hạn nắm giữ nhiều. Giá của bitcoin vẫn có thể biến động mạnh phụ thuộc vào lượng cung tiền M2 và các rủi ro liên quan khác đến nền kinh tế thế giới nói chung.